Đôi mắt đại bàng trong tầm nhìn lãnh tụ

10:11 CH @ Thứ Sáu - 19 Tháng Mười Hai, 2008

Trong dòng chảy bất tận của thời gian, có những thời điểm xuất hiện những con người đáp ứng một cách tuyệt vời đòi hỏi đã chín muồi của lịch sử, người ta gọi đó là sự xuất hiện của thiên tài.

Hồ Chí Minh là một trong những trường hợp tuyệt vời đó của lịch sử Việt Nam. "Non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ non sông đất nước ta". Làm được điều đó vì Hồ Chí Minh - theo cách nói của Hegel - có "con mắt đại bàng của tư duy"! "Hồ Chí Minh có sự nhạy cảm đặc biệt đối với lịch sử, thấu hiểu cuộc sống con người, có nhận thức sâu về vận mệnh dân tộc, về hướng đi của thời đại". Đúng là không phải chiếc ghế nguyên thủ quốc gia mà chính là sự "nhạy cảm", sự "thấu hiểu", "sự nhận thức" đó tạo nên tầm nhìn lãnh tụ!

Trả lời nhà báo Mỹ Anna Louise Strong, Bác nói: "Những người Việt Nam, trong đó có cả cha tôi, thường tự hỏi nước nào có thể giúp phá bỏ ách đô hộ của người Pháp. Một số cho rằng Nhật Bản, những người khác cho rằng nước Anh và một số khác lại cho rằng nước Mỹ. Tôi cho rằng cần phải ra nước ngoài để tự tìm lấy câu trả lời cho mình". Và rồi, không phải ai khác, chính viên mật thám Arnoux, sau này là chánh mật thám Pháp ở Đông Dương, vào những năm 20 thế kỷ trước, khi theo dõi Nguyễn Ái Quốc ở Paris, đã dè chừng rằng "người thanh niên mảnh khảnh và đầy sức sống này có thể sẽ đặt cây chữ thập cáo chung lên nền thống trị của chúng ta ở Đông Dương". Quả là ông ta không nhầm. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Hồ Chí Minh đã thể hiện một cách thật tường minh những nhận định, phán đoán và những dự phóng kỳ diệu của một "tầm mắt đại bàng của tư duy"!

Mùa xuân năm 1925, trong thư gửi một học giả yêu nước, Nguyễn Ái Quốc viết: "Thay vì trách cứ người khác, tôi cho rằng trước hết là tự trách mình. Chúng ta phải tự hỏi rằng "tại sao người Pháp lại có thể đàn áp chúng ta? Tại sao dân ta lại ngu muội như vậy? Tại sao cách mạng của chúng ta chưa thành công?".

Quả thật không dễ gì có những câu "tự hỏi" ấy, nhưng chính là bắt đầu từ những câu hỏi đó mà hành trình tư duy của Người ngày càng mở rộng và bay cao cùng với những bước chân bôn ba khắp năm châu bốn biển để tìm con đường cứu nước.

Tầm vóc tư duy "vạch đường cho thời đại" đã thể hiện trong những sự kiện sống động để lại những dấu ấn diệu kỳ trong đời sống đất nước. Trong khuôn khổ bài viết vắn, chỉ xin gợi vài sự kiện:

Vào tháng 2.1947, tức gần hai tháng sau ngày toàn quốc kháng chiến 19.12.1946, lúc Trung ương và Chính phủ chuyển lên căn cứ địa Việt Bắc, đang ở chùa Thầy, Sơn Tây, Bác quyết định cần đi ngay vào Thanh Hóa trước khi lên Việt Bắc. Ngày 17.2.1947 xuất phát, đêm nghỉ lại ở đồn điền Chi Nê, hôm sau đến thị xã Thanh Hóa. Tại đây, ngày 20.2.1947 Bác nói chuyện với "các đại biểu thân sĩ, trí thức, phú hào tỉnh Thanh Hóa". Cùng với việc nhắc nhở đồng bào tham gia kháng chiến, Bác dành nhiều thì giờ nói về việc xây dựng xã hội mới nhằm làm cho dân giàu, nước mạnh. Hai lần Bác nói đến mục tiêu kinh tế của xã hội mới đó: "Nghèo trở nên đủ, đủ trở nên giàu và giàu thì giàu thêm", rồi lại giải thích thêm: "Làm cho người nghèo thì đủ ăn. Người đủ ăn thì khá giàu. Người khá giàu thì giàu thêm". Nên nhớ rằng phải mất nửa thế kỷ, tư tưởng Hồ Chí Minh về "dân giàu nước mạnh" mới trở thành khẩu hiệu "dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" chính thức nêu lên trong Nghị quyết của Đảng.

Và rồi không chỉ có vậy, năm 1941, trong cuốn sách nhỏ viết làm tài liệu tuyên truyền về "Lịch sử nước ta", ở cuối có mục "Những năm tháng quan trọng", Bác viết: "1945 - Việt Nam độc lập". Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho biết, lúc ấy có người hỏi Bác về điều này, Bác chỉ trả lời: "Để xem sao". Cũng như trong diễn văn đọc tại lễ mừng Quốc khánh 2.9.1960, Bác nói: "Toàn dân ta đoàn kết nhất trí, bền bỉ đấu tranh, thì chậm lắm là 15 năm nữa, Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất, Bắc - Nam nhất định sẽ sum họp một nhà". Trong bút tích bản thảo in trên Báo Nhân Dân số ra ngày 30.4.1985 cho thấy: Bác gạch dưới những chữ "chậm lắm là 15 năm nữa"! Hoặc như vào đầu năm 1969, Bác đã lưu ý Tư lệnh bộ đội Phòng không - Không quân: "Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua… Mỹ nhất định thua, nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội". Cuộc sống đã chứng minh tính chính xác đến ngỡ ngàng của những dự phóng thiên tài ấy.

Để kết thúc, xin dẫn ra đây một câu trong bài viết năm 1962 của một nhà văn châu Á nổi tiếng: "Chúng ta có thể cùng nhau bàn luận và cũng không dễ thống nhất để tìm xem trên đời này, ai là người vĩ đại nhất, ai là người danh tiếng nhất, ai là người tài giỏi nhất, ai là người uyên bác nhất... Nhưng Hồ Chí Minh dứt khoát là người hoàn toàn nhất, con người giàu chất người nhất trên thế giới này". Con người "giàu chất người nhất trên thế giới này" chính là con người có tầm mắt đại bàng của tư duy.

Có được đôi mắt ấy chính vì Hồ Chí Minh trong khi khẳng định rằng "Trên đời ngàn vạn điều cay đắng, cay đắng chi bằng mất tự do". Và rồi mỗi một người trong chúng ta không ai lại không biết về "ham muốn, ham muốn tột bậc" của Bác Hồ chính là đem lại cuộc sống hạnh phúc cho con người, cho mọi người.

Có được tầm mắt thiên tài chính là vì nhịp đập của trái tim Hồ Chí Minh gắn liền với vận mệnh đất nước và nỗi niềm của nhân dân. Vì rằng, những gì trái tim thờ ơ thì mắt cũng không nhìn thấy được.

Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Tuyên ngôn Độc lập

    01/09/2016GS. Tương LaiCách đây 64 năm, đúng ngày này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tính chất và chức năng của thể chế mới được nêu rõ trong tên nước và các tiêu chí đi liền với cái tên đó theo một logic chặt chẽ và nhất quán: Độc lập là điều kiện tiên quyết để xây dựng thể chế dân chủ, thực hiện quyền làm chủ của người dân...
  • Di sản Hồ Chí Minh: Mười hai chữ vàng

    19/08/2016GS. NGND Nguyễn Ngọc Lanh“Nước độc lập mà dân chưa tự do thì độc lập cũng không có ý nghĩa” - Hồ Chí Minh. Hai tuần sau khi giành chính quyền, Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã có bản Tuyên ngôn Độc lập với thế giới, mà tác giả chính là Hồ Chí Minh...
  • Di chúc Hồ Chí Minh: Vấn đề dân chủ và "Thực hành dân chủ rộng rãi" với bối cảnh hiện nay

    20/12/2010TS. Hồ Bá ThâmBài viết này tác giả trên cơ sở khẳng định giá trị về tư tưởng dân chủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Di chúc và nêu lên những vấn đề cần giải quyết về mặt dân chủ để tạo động lực, đổi mới, hội nhập và phát triển thành công...
  • Vẫn là vấn đề phương pháp nghiên cứu Di sản Tư tưởng Hồ Chí Minh

    09/10/2009TS. Hồ Bá ThâmKhông thể để cho nhận thức về chủ nghĩa Mác và tư tưởng HCM bị hiểu sai lạc, hiểu giản đơn, tôi xin có bài trao đổi tiếp sau khi có ý kiến phản hồi của bạn đọc Dân Việt và bạn Hoa (lần thứ 2)...
  • Trao đổi với bạn đọc "Di chúc Hồ Chí Minh với mục tiêu phát triển đất nước và các mô hình về XHCN"

    11/09/2009TS. Hồ Bá ThâmMột bài viết đã có sự nhận xét, đánh giá trao đổi, phản biện của bạn đọc quan tâm. “Bài viết của bạn trên mạng về Di chúc của Bác và mô hình CNXHDC Thụy Điển (do cán bộ Trung Quốc khảo sát...) RẤT HAY! Cần phải thoáng, thực sự cầu thị, bởi đã quá lâu rồi chúng ta nhìn chủ nghĩa Marx - Engels - Lênin qua lăng kính của Stalin. Cái mà chúng ta mắc chủ yếu là GIÁO ĐIỀU, không theo đúng tinh thần, tư tưởng các nhà kinh điển và của Bác…
  • Hồ Chí Minh - cuộc đời như một thông điệp

    02/09/2009Nguyễn Trần BạtHồ Chí Minh là nhà chính trị hiếm hoi đã làm việc ở cương vị cao nhất không nhiệm kỳ và không hề suy thoái chính trị cho đến hơi thở cuối cùng. Cuộc đời Người, những giá trị tinh thần bất tử của Người là tài sản vô giá của dân tộc. Đó không chỉ là một chân trời bao la cho các công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc mà còn cho chúng ta những bài học bổ ích trong việc củng cố nền văn hoá chính trị Việt Nam...
  • Hồ Chí Minh trả lời báo chí nước ngoài năm 1949

    06/05/2009Ngân Xuyên (sưu tầm và dịch)Ông Hồ Chí Minh, trong cuộc trả lời phỏng vấn mới đây với đại diện hãng thông tấn Indonesia Antar đã kêu gọi các dân tộc châu Á ủng hộ vật chất và tinh thần cho nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh của họ giành tự do. Hồ Chí Minh tuyên bố rằng “Châu Á cần liên kết lại để bảo vệ tự do của mình và ủng hộ hòa bình trên toàn thế giới” (lời dẫn của báo hãng thông tấn Indonesia Antar - VietNamNet)
  • Chất trí tuệ của nhân nghĩa Hồ Chí Minh

    01/05/2009Vũ Đình Hòe (*)Hơn ai hết, Nguyễn Ái Quốc, người thủy thủ yêu nước họ Nguyễn ham học vì đi "chu du" khắp các nước lớn Âu Mỹ đã từng làm cách mạng dân tộc dân chủ, đồng thời chống cường quốc áp bức nên đã thấy rõ chất trí tuệ của nhân nghĩa cộng với ý chí quật cường là động lực phi thường làm xoay chuyển trời đất...
  • Hồ Chí Minh với tiến trình lịch sử dân tộc

    03/04/2009ThS. Phạm Ngọc HàHồ Chí Minh là một nhân vật lịch sử lỗi lạc không chỉ của dân tộc Việt Nam, mà còn của nhân dân tiến bộ trên thế giới trong thế kỷ XX. Cuộc đời và sự nghiệp của Người gắn liền với cuộc đấu tranh cho độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội của nhân dân Việt Nam và của nhiều nước khác. Góp phần vào việc thiết thực hơn nữa cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia đã cho ra mắt cuốn sách Hồ Chí Minh với tiến trình lịch sử dân tộc của GS.TS, Nhà giáo nhân dân Phan Ngọc Liên.
  • Hồ Chí Minh với vấn đề con người

    06/12/2008Nguyễn KiênBắt đầu hoạt động cách mạng với những khái niệm “con người”, “quyền con người”, Hồ Chí Minh cũng khép lại cuộc đời mình với khái niệm “con người”, tuy với những nội dung có khác nhau…
  • Tích hợp và tự sinh trong văn hóa Hồ Chí Minh

    19/05/2007Phan Công KhanhNhân loại không thiếu những anh hùng dân tộc, những đanh nhân văn hóa có tầm ảnh hưởng sâu rộng đối với sự phát triển của đất nước họ, sự vận động chung của lịch sử nhân loại. HồChíMinh là hiện thân của nhiều giá trị, đặc sắc về tính dân tộc nhưng vẫn bao hàm những yếu tố phổ quát của nhân loại...
  • Đọc bài "Quốc hội ta vĩ đại thật" của chủ tịch Hồ Chí Minh

    31/03/2007Trần Lưu Sơn (Sở Tư Pháp Tỉnh Hà Nam)Với bút danh T.L chủ tịch Hồ chí Minh viết bài”quốc hội ta vĩ đại thật” đăng trên Báo Nhân dân, số 2304, ngày 10-7-1960. Trong không khí chuẩn bị cho ngày bầu cử quốc hội khoá XII chúng ta cùng đọc lại bài viết của người...
  • Triết lý hành động Hồ Chí Minh

    04/03/2007PGS, TS Nguyễn Hùng HậuTriết lý hành động Hồ Chí Minh không chỉ kế thừa những tinh hoa của triết học Đông Tây kim cổ mà còn kế thừa những điểm tinh tuý của triết học Mác và đưa triết lý hành động lên tầm cao mới trong đó triết lý và hành động, nói và làm, lý luận và thực tiễn không tách rời nhau, tạo nên một khối thống nhất...
  • Từ quan niệm về con người trong lịch sử đến quan niệm về con người Hồ Chí Minh

    07/01/2006Phó GS. TS. Nguyễn Tĩnh Gia...vấn đề con người có vẻ cũ, nhưng nó lại luôn mới mẻ, luôn có vấn đề phải nói rằng, nó là vấn đề của mọi vấn đề. Để có được quan niệm khoa học về con người trong thời đại Hồ Chí Minh, lịch sử đã từng tiếp cận vấn đề con người bằng những phương pháp khác nhau
  • “Dân chủ là của quý báu nhất của nhân dân, Chuyên chính là cái khóa, cái cửa để phòng kẻ phá hoại”

    06/01/2006Ngô Vương Anh“Dân chủ nghĩa là dân là chủ. Dân chủ là của báu vì đó không phải là thứ tự nhiên có sẵn mà đó là thành quả của cách mạng, nhân dân ta đã phải đấu tranh, hy sinh gian khổ mới giành được. Dân chủ là của báu vì đó là lý tưởng, là ước vọng của toàn thể nhân dân ta về một xã hội tốt đẹp trong tương lai..."
  • Chân lý là cụ thể, cách mạng là sáng tạo

    09/12/2005GS. Tương Lai...bằng sự trải nghiệm và bản lĩnh của mình, Hồ Chí Minh thấy được mặt trái của tấm Huân chương mà rất nhiều người khác không thấy được. Nhờ thấu hiểu như vậy nên Người biết phải hành động như thế nào để đạt được mục đích. Người phải khôn khéo chống chọi với nhiều áp lực nặng nề để thực hiện mục đích đó.
  • Sửa đổi lối làm việc

    01/10/2005Bùi Quang MinhTác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh ký bút danh X.Y.Z, viết xong tháng 10 năm 1947. Đây là tác phẩm quan trọng về xây dựng Đảng, một tài liệu học tập của cán bộ để tu dưỡng tư tưởng, đạo đức và tác phong làm việc…
  • xem toàn bộ

Nội dung khác