"Biểu tượng" của giới trẻ Việt Nam

08:21 SA @ Chủ Nhật - 23 Tháng Chín, 2007

Danh từ “8X” và “9X” (từ dùng để gọi thế hệ sinh ra trong những năm 80 và 90 của thế kỷ) đã trở thành một “thương hiệu” được sử dụng phổ biến trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Đến bây giờ, những từ ngữ này đã có tính chất phổ cập toàn dân và trở thành “biểu tượng” cho giới trẻ Việt Nam với hình ảnh một lớp người năng động, cá tính, sành điệu và… chịu chơi.

1. Sản phẩm “sành điệu và chịu chơi” của truyền thông

Chúng ta luôn tự hào vì có những 8X, 9X đầy trí tuệ và bản lĩnh như - chàng trai đạt giải Nhất cuộc thi Trí tuệ Việt Nam 2006; Tổng Giám đốc Lenovo Trần Hải Linh - vị CEO trẻ nhất Việt Nam hiện nay; hay cậu bé thần đồng tin học Nguyễn Khánh Ánh Hoàng, kiện tướng cờ vua Nguyễn Ngọc Trường Sơn… cùng bao bạn trẻ đang lặng lẽ cống hiến tuổi thanh xuân và công sức của mình trên những miền đất xa xôi trong màu áo xanh tình nguyện; những tấm gương âm thầm vượt qua sự nghiệt ngã của số phận…

Nhưng buồn thay, hình ảnh của họ được giới truyền thông tôn vinh và đánh giá chưa đúng mức.

Trong khi một số báo chí đã khai thác đủ loại “dân chơi” với những đêm đốt tiền và lắc “hết mình” trong vũ trường, quán bar; các trò ăn chơi thác loạn, nghiện ngập, “khoe hàng”… Chương trình “Nhật ký Vàng Anh” của VTV3 — Đài THVN xây dựng một serie về các cô cậu học sinh thời đại @ lúc nào cũng “băn khoăn”, “lo lắng” với các tình huống đi chơi nên mặc bộ cánh nào, phụ huynh đòi đi kèm thì ứng xử ra sao, thích — không thích cô/cậu này nọ… Trong khi bài hát của phim nói về cô bé học trò áo trắng tung bay, “sách luôn giữ chặt trong tay” nhưng hầu hết các cảnh quay đều là Vàng Anh học bài… trên giường, rồi đi chơi nhóm với những suy nghĩ “ngây thơ” một cách giả tạo. Có thể nói, chương trình này rất giàu… tính kịch!

Một loạt các show của đài đều sử dụng… kỹ thuật số với tần suất từ ngữ “số hoá” chóng mặt: Hội tụ số, Hành tinh số, Chat với 8X, Giải trí @, Thú chơi @, Sự lựa chọn @, Café @... có khi còn xây dựng các “tượng đài” 8X, 9X ăn chơi sành điệu với… tuyên ngôn bất hủ họ tự “sắc phong”: “Chúng tôi là đại diện tiêu biểu của giới trẻ Việt Nam”!

Các báo thường tràn ngập thông tin về các ngôi sao âm nhạc - điện ảnh, phong cách style, hàng hiệu…, còn vấn đề giáo dục việc học hành, thi cử; định hướng nghề nghiệp cho các học sinh thì hơi... mờ nhạt!

Chúng ta không thể phủ nhận là hiện nay các phương tiện truyền thông đang chạy theo nhu cầu giải trí của một bộ phận độc giả rất nhỏ vẫn được quen gọi là “thế hệ @”. Thế hệ này chưa tự mình làm được ra tiền, nhưng lại rất rành để“ thể hiện “đẳng cấp @”.

Theo tôi, một số chương trình, chuyên đề báo chí vô tình đã tạo ra sự phân biệt đối xử giữa thanh thiếu niên thành thị với nông thôn; khiến xã hội Việt Nam cũng như người nước ngoài nhìn nhận thế hệ thanh niên nghiêng về ăn chơi, hưởng thụ (thời báo The Straight của Singapore ngày 26/03/2007 đã tung ra một loạt bài phóng sự có tiêu đề “Giới trẻ Việt Nam với cơn ghiền mua sắm”)…

Trong khi đó, các bạn trẻ đi tiếp sức mùa thi, hiến máu nhân đạo, chăm sóc thương bệnh binh, trẻ em khuyết tật, người già neo đơn; các phong trào sinh viên tình nguyện dạy chữ, lao động giúp đồng bào vùng sâu vùng xa; những gương mặt ưu tú trong hầu hết các lĩnh vực học tập, kinh doanh, văn hoá - nghệ thuật… mới thực sự là “những đại diện của thế hệ trẻ, những đại diện cho trí tuệ của con người Việt Nam, những người phấn đấu cho một Việt Nam trí tuệ, sánh vai cùng các cường quốc năm châu” (Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng) thì theo tôi chưa tuyên truyền sâu đậm lắm!

2. Văn hóa của người Việt trẻ và bản sắc dân tộc

Tuy vậy, một thực tế mà chúng ta phải nhìn nhận và đánh giá khách quan là thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay thiếu hụt rất nhiều kiến thức. Một số các 8X, 9X còn mắc bệnh thờ ơ, quay lưng lại với truyền thống dân tộc. Khi người già, phụ nữ có thai lên xe bus, các bạn nam tự giác đứng lên nhường chỗ chỉ chiếm tỉ lệ khoảng 1/10. Nhiều bạn không thể phân biệt nổi chức năng, các chức vụ trong hệ thống chính trị của Đảng và Nhà nước. Chuyên môn của SV khối tự nhiên, kỹ thuật thiếu hụt kiến thức văn hóa - xã hội trầm trọng. Còn các bạn SV chuyên ngành xã hội - nhân văn thì còn yếu về tư duy logic, khả năng khai thác Internet, tiếp cận CNTT…

Trong khi báo, đài ngày nào cũng ra sức tuyên truyền “giữ gìn nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” , nhưng có mấy khi các bác, các chú bên VHTT giảng giải cho lớp trẻ hiểu thế nào là “bản sắc dân tộc”? Để rồi, thịt gà KFC, trà sữa trân châu, mì spaghetti, các món ăn nhanh… ngày càng chiếm thị phần lớn ở Việt Nam.

Và..., nhiều 8X, 9X nữ thổi được cơm bằng nồi điện đã là một thành tích vẻ vang chứ chưa dám nói đến việc nấu nướng các món ăn truyền thống của nền ẩm thực dân tộc độc đáo và tinh túy!

Lý do chủ yếu có thể là vì giới trẻ Việt Nam hiện nay bị cuốn vào guồng quay và chịu áp lực học hành, thi cử nặng tính lý thuyết: Học chính, học thêm, học tại nhà để nỗ lực vào trường điểm, tìm học bổng, thực hiện mục tiêu đậu ĐH…

Mặt khác, tôi nghĩ, các kênh thông tin, các cơ quan chức năng cũng phải góp phần định hướng, quảng bá văn hóa dân tộc để tạo nên niềm đam mê, khát khao đền đáp - tiếp nối cho thế hệ trẻ. Thí dụ một chút, chúng ta có thể thấy ngay sự hiện đại, tính nhân văn của các Trung tâm Văn hóa Pháp, Mĩ, Hàn Quốc… tại Hà Nội thường xuyên tổ chức triển lãm, chiếu phim miễn phí, tuyên truyền phong tục, lễ hội… nước họ nhằm quảng bá, xây dựng hình ảnh dân tộc mình…

Không ai có thể phủ nhận được các 8X, 9X ngày càng thông minh, trí tuệ, bản lĩnh hơn, đầy hoài bão và niềm lạc quan hoà chung với nhịp thở sôi động của thế giới khi đất nước bước vào thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Nhưng, để có những bước tiến vững vàng, giới trẻ Việt Nam cần được trang bị hành trang văn hoá, kiến thức đầy đủ mà gia đình — nhà trường — xã hội, và đặc biệt là các phương tiện thông tin đại chúng là nhịp nối vô cùng cần thiết.

Cái quan trọng là, mỗi người đứng ở vị trí “hậu phương” đó phải có trách nhiệm định hướng đúng đắn để xây dựng nên thương hiệu, hình ảnh thiết thực về giới trẻ như “ngọn đèn hướng thiện” cho những người trẻ mang trong tay mầm hy vọng của cả dân tộc.

Nguồn:Mực tím
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Khi người ta còn trẻ

    14/12/2017Nguyễn Thị Ngọc TúTôi đưa mắt nhìn đồng hồ. Bên ngoài, nắng đã nhạt và tắt dần. Các nhà đã lên đèn. Tại sao đến lúc này anh vẫn chưa về? Tôi điên lên nhìn mâm cơm nguội ngất và các nhà hàng xóm bát đũa đã kêu lách cách báo hiệu một ngày đã qua...
  • Những mặt yếu của tuổi trẻ Việt Nam

    19/08/2015Bình HươngTuổi trẻ việt Nam có rất nhiều mặt mạnh. Nhiều nhà Xã hội học nước ngoài đến nghiên cứu ở Việt Nam đều có những khẳng định tốt đẹp về Tuổi trẻ Việt Nam. Trong phạm vi bài này, tôi chỉ mong muốn khái quát lại những nhận xét về mặt yếu của thanh niên ta, của đa số những cán bộ đoàn qua các kỳ Đại hội, họp hành...
  • Sành điệu Internet - “Bầy đàn” & Văn hóa đọc

    17/11/2014Nguyễn MinhVăn hóa đọc xem ra là vấn đề có vẻ trầm trọng, kéo theo nhiều băn khoăn, phiền não của những người tâm huyết với sách. Người ta mở biết bao nhiêu Hội thảo, diễn đàn trên báo bay trong... hội trường để bàn về việc làm sao cho sách in, báo in "trụ” được trong cuộc cạnh tranh dữ dội với lnternet. Tràn ngập trong những cuộc hội họp ấy là lời than phiền về tương lai của sách và luận điểm người ta đưa ra nhiều nhất là: Internet sẽ “nuốt chửng" sách in truyền thống, thật đáng lo ngại!
  • Những người trẻ tìm cách sâu sắc

    10/07/2014Lê Xuân NhậtMột loại virus mới đang lan nhanh: virus này khiến những người trẻ biến thành các cụ già. Nhưng họ vẫn nghĩ rằng như thế tức là mình sâu sắc hơn người cùng thế hệ...
  • Nói với thế hệ trẻ

    03/10/2013Tốt nghiệp đại học mới chỉ là cơ sở để mở đầu cuộc đời của người cán bộ nghiên cứu. Có bằng tiến sĩ cũng là bắt đầu con đường nghiên cứu khoa học. Hãy ghi nhớ lời dạy của Bác Hồ: “Học để làm việc, làm người, làm cách mạng. Học để phục vụ nhân dân”...
  • Văn hóa thần tượng

    19/05/2007Quang DươngSống có thần tượng cũng là một nét văn hóa. Vấn đề là nét văn hóa đó cần được người hâm mộ tự thể hiện, kiểm soát và điều chỉnh...
  • Người trẻ nhưng ý thức đừng… trẻ

    21/12/2006Thanh Thu... có những câu chuyện nhỏ nhưng lại không hề nhỏ... Kể để nhắc nhau, để thấy rằng người trẻ học kiến thức ở trường, nhưng cũng đừng quên học ý thức, học phép lịch sự. Người trẻ đấy, nhưng ý thích đừng... trẻ!
  • Một số tính cách đáng báo động của giới trẻ

    11/08/2006Khánh HuyềnVới bản tính năng động và tuôn đổi mới, giới trẻ Việt Nam ngày nay nhanh chóng hòa nhập và bắt kịp với lối sống hiện đại. Tuy nhiên, trong hành trang vào đời của họ có không ít những tính cách xấu, làm cản trở sức vươn lên và cống hiến của họ...
  • Người trẻ ư? Phải lo nhiều lắm…

    18/05/2006Quảng YênMột bác sĩ tâm lý người nước ngoài đền giảng dạy ở Việt Nam về tư duy tích cực. Các học viên đều thấy lý thú, nhưng lại rất khó áp dụng...
  • Hà Nội “bớt” thanh lịch - Đừng đổ hết lỗi cho giới trẻ!

    15/01/2006Trong thời kỳ đổi mới, Hà Nội tiếp nhận nhiều luồng văn hoá khác nhau, thể hiện rõ nét nhất trong lối sống của giới trẻ. Nét thanh lịch của người Hà Nội đang có phần chìm lắng, và đó không phải là lỗi của riêng giới trẻ!
  • Tuổi trẻ buồn

    02/12/2005Nguyễn VinhEm bảo em buồn. Tôi hỏi sao buồn. Em bảo không biết, tự nhiên thấy buồn. Buồn một cách lạ lùng, dã man và… bí mật lắm. Đến nỗi, chính em cũng không hiểu buồn từ đâu về và buồn vì cái sự gì nữa. Chà, thế thì “căng” quá…
  • Giới trẻ đang “chi tiêu” thời gian như thế nào

    12/10/2005Cảnh báo sự lây lan của virut ngủ. Nhiều người đã biết kéo dài thời gian của ngày. Có phải họ đang “cận thị” về tương lai của chính mình?
  • Phép “tàng hình” của những tài năng trẻ Việt Nam

    04/08/2005Chúng ta có rất nhiều tài năng khoa học trẻ và các thần đồng Nhưng các thần đồng ấy mỗi ngày một biến mất và họ chỉ còn lại cái lý lịch quá khứ của thần đồng và các tấm huy chương. Vậy ai “ăn thịt” họ?
  • Ở đâu, đạo đức và lương tâm của giới trẻ?

    07/07/2005Tuyết Thanh, Viện Văn họcTôi thấy có một mặt của thanh niên đang tụt hậu, có thể dùng khái niệm suy thoái. Nghĩa là các thế hệ ông cha đã từng có rồi mà thanh niên ngày nay (một bộ phận lớn) đang làm mất đi, suy yếu đi. Đó là đạo đức và lương tâm nghề nghiệp.
  • Nhân cách trẻ

    27/01/2004Mỗi thế hệ có một quan niệm của mình về nhân cách. Lớp già và lớp trẻ nhiều khi “xung khắc” cũng một phần vì nghĩ về nhân cách khác nhau, về ứng xử khác nhau. Nhân cách có nét chung phổ biến mà cũng có nét riêng đặc thù của mỗi lớp người, mỗi thành phần, thậm chí mỗi cá nhân...
  • xem toàn bộ