Tham nhũng - nguồn gốc của nghèo đói trên thế giới

09:51 SA @ Thứ Hai - 04 Tháng Năm, 2015

Hơn 2/3 thế giới nằm dưới mức trung bình trong danh sách điều tra về độ trong sạch vừa được Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) công bố hôm nay cho thấy mức độ tham nhũng đang nguy cấp đến mức nào.

So với báo cáo tham nhũng năm 2004, vị trí của các quốc gia ít thay đổi, cho thấy cuộc chiến chống tham nhũng năm qua chưa thu được nhiều kết quả.

Tham nhũng đe doạ phát triển kinh tế

Chưa thu nhiều kết quả đồng nghĩa với việc các nước kém phát triển nhất vẫn chưa thoát khỏi vòng luẩn quẩn của đói nghèo - tham nhũng - chống tham nhũng kém hiệu quả.

Cụ thể, điều tra năm nay cho thấy, có tới 70 nước trong tổng số 159 nước có trong danh sách đều ghi được từ 3 điểm trở xuống trong thang điểm 10. Và đó cũng chính là những nước mà chỉ xướng tên đã nghe vang âm thanh của nghèo đói: Chad, Bangladesh, Turkmenistan, Myanmar hay Haiti.

Chủ tịch TI, ông Peter Egen, cho rằng tham nhũng tiếp tục là nguyên nhân chính gây ra nghèo đói và là rào cản của sự phát triển. Mặc dù trong năm qua, nhiều Chính phủ trên khắp thế giới đã có nhiều biện pháp mạnh chống tham nhũng, nhưng hiệu quả chưa cao.

Chính tham nhũng đã và đang đe doạ mục tiêu thiên niên kỷ và phá hoại nền kinh tế, cản trở đà tăng trưởng mà để tạo ra dù chút ít, phải tốn không biết bao nhiêu mồ hôi nước mắt của hàng trăm triệu người. Vật chất của hiện tại bị cướp đoạt, nhưng đau đớn hơn, giấc mơ về tương lai cũng bị vùi dập theo đà tham nhũng toàn cầu.

“Tham nhũng không phải là thảm hoạ thiên tai. Nó là kẻ cướp hèn hạ chỉ dám thò tay vào túi những người có ít khả năng bảo vệ mình và tài sản của mình nhất", David Nussbaum, Giám đốc điều hành TI, cho biết, "Do vậy, chính quyền phải luôn nhớ phải thực hiện tốt những cam kết đã đưa ra mà nhờ đó họ được bầu chọn lên những vị trí cao nhất".

Có chút tiến triển trong cuộc chiến chống tham nhũng

Công bằng mà nói, cũng có nhiều nước đã tăng mức độ trong sạch của mình với việc ghi điểm cao hơn năm ngoái. Nổi bật nhất có thể kể đến những cái tên như Estonia, Pháp, Hồng Kông, Nhật Bản, Jordani, Kazakhstan, Nigeria, Qatar, lãnh thổ Đài Loan hay Thổ Nhĩ Kỳ.

Và một sự kiện sẽ diễn ra cuối năm nay càng làm tăng thêm niềm tin vào giấc mơ hạ thủ "sâu" tham nhũng trên toàn cầu: Hiến chương về chống tham nhũng của Liên hợp quốc (LHQ) sẽ chính thức có hiệu lực ở nhiều nước vào tháng 12/2005.

Hiến chương này sẽ buộc các nước tham gia phải mạnh tay điều tra các quỹ mờ ám, để các ngân hàng hành động chống rửa tiền, cho phép các nước khác theo dõi các công ty và cá nhân có hành vi tham nhũng, cấm hối lộ quan chức nước ngoài...

Những nước được xem là trong sạch nhất gồm Iceland, Phần Lan, New Zealand, Đan Mạch, Singapore và tham nhũng nhiều nhất gồm Chad, Bangladesh, Turkmenistan, Myanmar, Haiti.

Giàu lên cũng không có nghĩa là đã chống tham nhũng thành công

Các nghiên cứu mấy năm gần đây của TI cho thấy tham nhũng giảm mạnh ở các nước Estonia, Colombia và Bulgaria, trong khi tăng lên đáng kể ở các nước giàu có như Canada hay Ireland. Điều này chứng tỏ, nước giàu và đang giàu lên không có nghĩa là tham nhũng đang giảm xuống.

Đáng chú ý là hiện nay, đằng sau các doanh nghiệp nhà nước xảy ra các vụ tham nhũng lớn thường có các doanh nghiệp tư nhân cùng ngành, nghề hoạt động. Và đây chính là "sân sau" của cán bộ chức sắc trong doanh nghiệp nhà nước và các "sân sau" ấy thường trúng thầu các dự án, hợp đồng thương mại béo bở. Các doanh nghiệp nhà nước sẽ chia lời cho "sân sau" khi có lời và nhận thua lỗ khi có rủi ro.

"Sân sau" ở đây thường là những công ty lớn, những tập đoàn đa quốc gia xuất thân từ các nước phát triển. Do đó, không thể bỏ qua nỗ lực toàn diện từ các nước giàu nếu muốn ngăn ngừa tham nhũng.

Nói cách khác, chống tham nhũng không chỉ là vấn nạn và trách nhiệm nặng nề của các nước đang phát triển. Các nước giàu thậm chí phải tích cực hơn, không chỉ phòng chống tham nhũng ở nước mình mà còn phải hỗ trợ mạnh mẽ cho các nước nghèo vì một lý tưởng chung.

Cách đo mức độ tham nhũng của TI

Danh sách điều tra về độ trong sạch của TI được tiến hành từ 10 năm nay, dựa trên đánh giá và phân tích của các chuyên gia, doanh nhân và các nhà quan sát độc lập trên toàn thế giới.

Đây là kết quả tổng hợp của 16 cuộc điều tra lớn do 10 tổ chức điều tra tiến hành. Mỗi nước nêu tên trong danh sách của TI phải trải qua ít nhất 3 cuộc điều tra như vậy.

So với báo cáo năm 2004, bản 2005 có thêm các nước: Afghanistan, Burkina Faso, Burundi, Campuchia, Guinea Xích đạo, Fiji, Guyana, Lào, Lesotho, Liberia, Rwanda, Somalia, và Swaziland. Sang năm có thể có thêm các nước: Bahamas, Bermuda, Bhutan, đảo Cayman, Cộng hoà Trung Phi, Dominica, Đông Timor, Grenada, Guinea, Guinea-Bissau, Macao, Mauritania, CHDCND Triều Tiên, Puerto Rico và Togo.

Có thể xem thêm chi tiết tại trang web của TI: http://www.transparency.org/surveys/index.html#cpi

Lời khuyên của TI cho các nước muốn chống tham nhũng hiệu quả:

Với các nước nghèo:
Tăng cường cam kết và ý chí chống tham nhũng ngay từ những cấp cao nhất.
Cho phép công chúng tiếp cận thông tin nhiều hơn về ngân quỹ và thu chi ngân sách.

Với các nước giàu:
Kết hợp viện trợ với các khoản hỗ trợ cải cách.
Giảm các khoản viện trợ có điều kiện, qua đó giảm cơ hội thông đồng chiếm dụng vốn của các dự án.

Với tất cả các nước:
Tăng cường hợp tác giữa các Chính phủ, các tổ chức và xã hội trong cuộc chiến chống tham nhũng.
Phê chuẩn, thực hiện và giám sát Hiến chương về chống tham nhũng cũng như các thoả thuận quốc tế khác về vấn đề này.

Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • “Con” tham nhũng cũng như “con HIV”!

    22/08/2015TS Nguyễn Sĩ DũngTrong thế giới hiện đại có hai thứ rất khó chống lại là HIV và tham nhũng. HIV tàn phá hệ thống miễn dịch của con người, tham nhũng tàn phá hệ thống miễn dịch của thể chế. Trong cả hai trường hợp, hậu quả của sự tàn phá thật nặng nề...
  • "Đấu tranh đây là trận cuối cùng"

    26/05/2015Dương Trung QuốcĐó là một điệp khúc trong bài hát cách mạng đã từng cổ vũ nhiều thế hệ những người cộng sản trong sự nghiệp đấu tranh cho những mục tiêu cao cả của mình.
  • Ảnh hưởng của văn hóa đối với pháp luật

    09/10/2014Nguyễn Trần BạtVăn hóa có một ảnh hưởng không thể phủ nhận đối với pháp luật. Văn hóa chính là cuộc sống, do đó, việc xây dựng pháp luật, theo lẽ tự nhiên, phải dựa trên những kinh nghiệm văn hóa, tức là pháp luật phải có khả năng biến thành văn hóa để điều chỉnh cuộc sống. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, ở rất nhiều nơi trên thế giới, hệ thống pháp luật tỏ ra không tương thích với cuộc sống. Phải chăng yếu tố văn hóa, ở những nơi đó, đã bị tách rời khỏi pháp luật hay bản thân pháp luật được xây dựng trên một nền văn hóa méo mó, phi tự nhiên?
  • Thần linh pháp quyền

    20/08/2014Nguyễn Sĩ DũngPháp quyền về bản chất gắn với “thần linh”. Và người đầu tiên không ngại nói ra điều ấy chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngoài ra, Chủ tịch Hồ Chí Minh, có lẽ, cũng là người Việt Đầu tiên nói đến pháp quyền. Năm 1919, trong bản yêu sách gửi đến hội nghị Versaille, yêu sách thứ 7 được người đề ra là pháp quyền...
  • Tham nhũng và tham nhũng tinh thần

    29/11/2011Nguyễn Trần BạtNếu như chống tham những vật chất có mục đích là làm trong sạch đời sống xã hội thì chống tham nhũnng tinh thần có nhiệm vụ là chống lại sự rủi ro đối với sự phát triển của nhân loại.”
  • Đặc thù tham nhũng ở Việt Nam

    24/10/2005Trần Bạch Đằng...Tuy Quốc hội đã công bố rộng rãi Dự luật với mong mỏi được nghe những đóng góp bổ sung, cải sửa, hoặc bác bỏ từng nội dung của Dự luật, nhưng vẫn chưa có phong trào nào gọi là "đúng ý dân" đối với một vấn đề hết sức quan trọng như vậy...
  • "Tôi nói, cơ chế sản sinh ra tham nhũng…"

    16/10/2005GS. Hoàng TụyTham nhũng là một quốc nạn, điều đó ai cũng nói và cũng biết. Song để phòng, chống và hạn chế được tình trạng tham nhũng không phải là điều dễ dàng. Cho đến nay, chúng ta vẫn đang trên con đường tìm tòi, xin ý kiến nhân dân để chọn ra các giải pháp, các biện pháp đủ mạnh và hiệu quả để phòng và chống tham nhũng. Trăn trở, bức xúc với quốc nạn này, Giáo sư Hoàng Tuỵ đã có những tâm sự rất chân về tham nhũng và chống tham nhũng của Việt Nam hiện nay...
  • Tham nhũng - vấn đề của phát triển

    11/10/2005Trần Ngọc ThơMức độ tham nhũng ở VN trong thời gian gần đây đã có những dấu hiệu không giống xu hướng chung so với các nước có cùng trình độ phát triển....
  • Những bộ mặt của tham nhũng

    07/10/2005Ngô Tự LậpMặc dù "tham nhũng" là thuật ngữ được sử dụng rất nhiều và tham nhũng là vấn đề đau đầu của mọi quốc gia, ở mọi thời đại, cho đến nay người ta vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất cho nó. Lý do là tham nhũng được tiếp cận từ nhiều quan điểm khác nhau, từ kinh tế, đạo đức, tôn giáo đến chính trị, xã hội và giai cấp, và các quan điểm này lại mang nặng dấu ấn lịch sử và cá nhân...
  • “Độc quyền chức vụ” cái gốc của tham nhũng

    01/10/2005TS. Phạm Anh TuấnTham nhũng ở Việt Nam hiện nay đã trở thành quốc nạn. Quốc nạn tham nhũng là một trong những dấu hiệu cảnh báo năng lực quản lý của bộ máy Nhà nước không còn phù hợp với sự phát triển của đất nước. Vì thế, dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng đang được Quốc hội đưa ra lấy ý kiến nhân dân để sớm ban hành, áp dụng. Tham nhũng, dù xảy ra ở đâu thì cũng là tội phạm đặc biệt, được thực hiện trước hết bởi các quan chức...
  • Thông tin xã hội và vai trò của nó trong quản lý xã hội

    24/08/2005Nguyễn Hữu Đễ (*)Thông tin xã hội có nội dung rất đa dạng và phức tạp. Đối với quản lý xã hội, vai trò quan trọng của nó được thể hiện ở chỗ; Thứ nhất, thông tin xã hội là cơ sở, điều kiện cần thiết để tiến hành quản lý xã hội: thứ hai, tùy theo chất lượng, nó có thể đẩy nhanh hoặc làm chậm tốc độ phát triển của hệ thống xã hội và cuối cùng, quyết định sự thành công hay thất bại của cả quá trình quản lý xã hội.
  • Giải pháp góp phần tích cực phòng và chống tham nhũng

    17/08/2005Trọng DânCó thể nói, nếu luật về phòng và chống tham nhũng, lãng phí ra đời, công cuộc đấu tranh chống tham nhũng ở nước ta đã phải sử dụng tới hình thức pháp lý cao nhất, một "đòn phép" tối hậu...
  • Nên hối hả một cách chậm rãi!

    09/08/2005Nguyễn TùngĐúng là Việt Nam cần phải khẩn trương", "hối hả"... vì đã mất quá nhiều thời gian so với không ít quốc gia ở Đông Á. Nhưng đồng thời cũng phải nghiền ngẫm, tính toán, cân nhắc đề chọn được các giải pháp tối ưu và nhất là đề tránh các sai lầm, lãng phí... Có như thế mới nhanh chóng tạo được nền tảng vật chất, kỹ thuật, văn hóa, tinh thần cho một sự phát triển bền vững.
  • Chống tham nhũng

    21/07/2005Nguyễn Quang ATham nhũng là lạm dụng quyền được trao để mưu lợi cá nhân. Có uỷ quyền là có thể tham nhũng. Tham nhũng cổ gần như loài người và sẽ còn khi loài người còn. Chẳng ai tin vào hi vọng hão huyền về một xã hội không có người được trao quyền, không có nhà nước.
  • Toàn dân hiến kế chống tham nhũng

    21/07/2005Đỗ Lê TảoHôm nay (ngày 20.7), dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng được đưa ra lấy ý kiến đóng góp của mọi tầng lớp nhân dân, các cơ quan, tổ chức, đoàn thể quần chúng... Theo tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng tại kỳ họp thứ 7 - Quốc hội khoá XI thì tình hình tham nhũng hiện nay của nước ta đang diễn ra rất phức tạp, trong nhiều lĩnh vực, có xu hướng tăng về quy mô, tính chất ngày càng nghiêm trọng...
  • Xoá bỏ những lãnh địa riêng

    19/07/2005Luật gia Cao Bá KhoátTrước hết, cạnh tranh có ý nghĩa nhân văn vì cạnh tranh thì người tiêu dùng được lợi, doanh nghiệp phải điều tiết lợi ích, chia sẻ cho người tiêu dùng. Có cạnh tranh thì phải có biện pháp chống độc quyền. Vì độc quyền thì người tiêu dùng bị coi rẻ, cạnh tranh thì khách hàng là thượng đế, được doanh nghiệp chăm sóc tận tình.
  • Công cụ chống tham nhũng của Tổ chức minh bạch quốc tế

    18/07/2005Danh ĐứcCảnh sát điều tra sẽ có kết luận về những vụ việc đang làm công chúng buồn lòng, thậm chí nghĩ rằng mình đang bị lừa đảo, móc túi.
  • Quyền hạn: cái gốc của "3 không"

    09/07/2005“Tham nhũng càng chống càng tăng”. Nhiều người đã nhận định bi quan và không đúng với thực tế như thế, vô tình phủ nhận sự cần thiết của cuộc chiến này. Nhận định đúng phải là “càng chống càng phát hiện nhiều vụ tham nhũng”, với qui mô càng lớn, chủ thể càng cao (đã có cả quan chức cấp tỉnh, cấp bộ).
  • "Công ty" tham nhũng...

    09/07/2005Trần Bạch ĐằngBáo Tuổi Trẻ số ra ngày thứ hai 4-7-2005 đăng bài điều tra của Võ Hương - Như Hằng về "Hệ thống công ty một nhà được thành lập như thế nào?" phản ánh dòng vận chuyển của điện kế điện tử từ cơ quan đặt hàng là Công ty Điện lực TP.HCM đến người tiêu dùng điện. Đó là câu chuyện thời sự đang bức xúc dư luận thành phố.
  • xem toàn bộ

Nội dung khác