Đối mặt với thời đại

08:58 SA @ Thứ Sáu - 02 Tháng Ba, 2007

Mùa xuân lại trở về. Và hoa đào lại nở như năm ngoái. Như năm ngoái, là những ước mơ cháy bỏng của chúng ta về tự do, công bằng và thịnh vượng. Như năm ngoái là những lo toan chưa bao giờ nguôi nghỉ về bão lũ, về tai nạn giao thông, về dịch cúm gà…

Tất cả đều như cũ, nhưng tất cả đều đã mới và đã khác. Năm ngoái, chúng ta vẫn đang sống trong thời kỳ tiền hội nhập; năm nay chúng ta đã sống trong thời kỳ hội nhập. Một thời đại đã trôi qua trong khoảnh khắc giao mùa.

Mặc dù, đối với không ít người Việt, thị trường chứng khoán và chỉ số VnIndex vẫn chỉ là một thứ ngoại ngữ nghe được, mà chưa hiểu được, thì chiếc bình thông nhau về tài chính với thế giới đã được xác lập và đang vận hành toàn tuyến. Những con sóng vỗ ở thị trường chứng khoán New York rồi đây sẽ tung bọt trắng xóa ở cả các trung tâm chứng khoán của Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Nguyên tắc của bình thông nhau là sự cân bằng, nếu đồng vốn còn có thể sinh lãi cao hơn và an toàn hơn ở nước ta, thì tư bản tài chính sẽ còn tiếp tục đổ vào nước ta. Trong trường hợp ngược lại, nó sẽ được rút ra nhanh chóng. Chẳng ai có thể ngăn cản sự lên xuống tức thì của mức nước ở một chiếc bình thông nhau. Gắn kết chặt chẽ với thế giới và chịu tác động trực tiếp bởi những biến động của thế giới là tính chất bao trùm của thời đại mà chúng ta đang sống.

Trong một thời đại như vậy, thì sống như xưa sẽ không được như xưa. Tổ chức lại đời sống xã hội chính là việc cần làm để có thể sống tốt hơn xưa. Mô hình tổ chức nào có thể giúp chúng ta tận dụng được tối đa các tác động tiêu cực từ bên ngoài?

Trước hết là về việc tận dụng tối đa các nguồn lực của thế giới. ba nguồn lực quan trọng nhất của thế giới là tư bản tài chính, tư bản tri thức và tư bản xã hội (vốn tài chính, vốn tri thức và vốn xã hội). Như nước vẫn chảy vào những chỗ trũng hơn, các nguồn lực này sẽ chảy vào những nơi có môi trường đầu tư và hợp tác tốt hơn. Và nếu nguồn nước mang lại sự tươi tốt, thì các nguồn lực mang lại sự thịnh vượng. Vì vậy, đã hội nhập với thế giới, đất nước ta rất cần có được một môi trường tốt đẹp cho đầu tư và hợp tác. Pháp quyền, minh bạch, mối quan hệ lao động hài hòa, bộ máy hành chính tận tụy và hiệu năng là một số trong những phần cấu thành quan trọng của một môi trường như vậy.

Trong những phần cấu thành nói trên, pháp quyền phải được coi là quan trọng nhất. Pháp quyền là hệ thống các khuôn khổ pháp luật được xác lập để bảo vệ quyền tự do của các công dân và để chế ước sự lạm quyền. Không có pháp quyền, các quyền tự do sẽ khó được bảo đảm. Các quyền tự do khó được bảo đảm (đặc biệt quyền tự do tài sản), thì các lĩnh vực của đời sống xã hội như kinh tế, văn hóa, giáo dục… cũng sẽ khó được phát triển. Hậu quả: sự quan liêu, trì trệ và tù túng sẽ ngự trị trong đời sống xã hội.

Để phản ứng lại với những biến động của thế giới, một mô hình tổ chức xã hội “mềm” là rất quan trọng. Từ kinh nghiệm chống động đất của Nhật Bản, chúng ta có thể nhận thấy những ngôi nhà bằng bê tông cốt sắt cứng nhắc sẽ rất dễ sụp đổ, những ngôi nhà có thể lắc lư theo địa chấn thì lại luôn luôn đứng vững. Một xã hội được tổ chức quá tập trung, cũng giống như những ngôi nhà cứng nhắc, khó phản ứng kịp thời và hiệu quả đối với những biến động không ngừng của thế giới. Cái chúng ta cần là một xã hội được phi tập trung hóa và đươc thiết kế theo mô hình mạng. Khi “bão tố” xảy ra, mỗi nốt mạng đều có thể chủ động phản ứng lại bằng cách giao động kịp thời. Và nếu một bộ phận của mạng bị tổn thương, thì toàn bộ mạng vẫn có thể tồn tại và kết nối bình thường trở lại. Trong một mô hình như vậy, quyền chủ động của cơ sở và của từng cá nhân là rất quan trọng.

Thời đại của chúng ta đang sống còn là thời đại của cạnh tranh toàn cầu. Cạnh tranh là động lực thúc đẩy sự vươn lên không ngừng nghỉ của cả dân tộc và của mỗi người dân. Chúng ta đã chấp nhận hội nhập cũng có nghĩa là chấp nhận cạnh tranh. Ưu thế cạnh tranh của đất nước sẽ không chỉ nằm ở năng lực của mỗi công dân đất Việt, mà còn ở cách thức tổ chức đời sống xã hội của chúng ta.

Nguồn:
LinkedInPinterestCập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Mỗi thời đại, một cách đọc...

    07/07/2020Hồ Sĩ VịnhMỗi một thời đại có cách đọc tác phẩm của mình, và cách đọc theo thời đại của mình. Cách đọc mới không làm thay đổi và sai lạc cách đọc thời đại trước đó. Mọi cách đọc đều bình đẳng như nhau...
  • Vài cảm nhận về thời đại

    09/11/2010Giang AnhNhững đặc trưng lớn của thời đại này là gì? Dòng chảy của lịch sử sẽ đi về đâu và vị trí của trí thức trẻ Việt Nam trong dòng chảy chung ấy thế nào?
  • Lời chúc thời đại @

    16/02/2007Minh Tú25 tháng Chạp. Năm nay chẳng có 30, nghe hơi Tết như đã thổi phà phà vào gáy. Người ta hỏi nhau những địa chỉ các trang web thiệp điện tử, để vào đó, tìm một tấm thiệp gửi nhau. Bạn bè đặc biệt thì chọn riêng mỗi người một tấm. Bạn bè thường thì một tấm gửi chung. Chỉ cần vào sổ địa chỉ, click chuột một cái, đã gửi được thêm một lời chúc đầu xuân đến cho một người bạn...
  • Nhân tài trong thời đại mới

    23/12/2005Chu HảoChưa có thời đại nào chúng ta lại cần có nhiều nhân tài và phải trọng dụng nhân tài như ở thời đại này. Bởi vì chính họ, những nhân tài là những cỗ máy cái quan trọng nhất sản xuất ra tri thức và biển tri thức thành của cải vật chất và tinh thần cho toàn xã hội. Chỉ có họ mới có năng lực vượt trội trong việc sử dụng tri thức cho phát triển...
  • Làm gì để có tác phẩm ngang tầm thời đại?

    02/12/2005Lê Quý KỳCâu hỏi này được đặt ra từ nhiều năm nay và gần đây trở thành chủ đề chính của nhiều cuộc gặp gỡ, hội thảo lớn do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức Trăn trở thì nhiều, nhưng câu trả lời dường như còn nằm đâu ở phía trước, rất xa. Tại sao?
  • 80/20 Quy luật vàng của mọi thời đại

    09/09/2005Trung DũngVào một lúc nào đấy trong cuộc sống, chúng ta sẽ biết qua quy luật 80/20. Khá đơn giản, vì quy luật này nói lên rằng với 20% nỗ lực sẽ tạo ra 80% kết quả cuối cùng. Có thể bạn đã biết đến quy luật này dưới cái tên “Quy luật Pareto” hay “Quy luật nỗ lực tối thiểu”. Tôi dám chắc với bạn rằng, đây là một khái niệm tiềm ẩn bên trong nó nguồn sức mạnh to lớn. Hy vọng qua bài viết này, bạn sẽ định hướng được thời gian và sức lực của mình vào những việc có thể mang lại kết quả khả quan nhất...
  • Trồng người thời đại mới

    12/07/2005Thạc sĩ Phạm Xuân PhụngGần đây hiện tượng sa sút phẩm chất đạo đức thông thường của một bộ phận học sinh với nhiều lứa tuổi đã bộc lộ, đặc biệt là phẩm chất đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam...
  • Doanh nhân trong thời đại công nghệ thông tin

    18/09/2003Một vài điện thoại di động- loại mốt nhất với dây đeo lủng lẳng chưa làm bạn trở thành một đại diện cho làn sóng mới. Một bộ complê thật đúng điệu với mái đầu chải chuốt chỉ đủ để nhận ra bạn là một doanh nhân đã từng ra nước ngoài. Một cô thư ký xinh đẹp đi cùng đủ để biết bạn là người bận rộn . Tất cả những điều đó rất cần cho bạn trong giao tiếp, trong kinh doanh và nói lên rằng bạn thật sự là một doanh nhân rất năng động nhưng nếu bạn còn sử dụng được và sử dụng có hiệu quả những thiết bị mà chúng tôi sẽ đề cập dưới đây thì có thể nói rằng bạn không chỉ chú ý đến hình thức mà cả đến nội dung. Điều đó cũng có nghĩa là bạn sẽ thành công...
  • Các nguồn lực trong thời đại mới.

    14/08/2003GS. Vũ Văn Tảo nguyên là Vụ trưởng- trợ lý Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo Trần Hồng Quân. Hiện nay đã nghỉ hưu nhưng Giáo sư vẫn còn rất nhiều nhiệt huyết với công cuộc cải cách giáo dục nước nhà. Giáo sư vẫn đi giảng dạy về cách dạy-cách học và quản lý giáo dục theo lời mời của nhiều trường đại học và các CLB.
  • Năng lực tư duy sáng tạo trong thời đại ngày nay

    15/02/2003Nguyễn Thanh Huyền, Pháp B – K35F...trong thời đại ngày nay, khi nhận thức của con người đã đạt đến một trình độ cao hơn, thì năng lực tư duy không còn giữ nguyên nghĩa mà đã trở thành năng lực tư duy sáng tạo. Bởi lẽ, người ta không chỉ tư duy để có những khái niệm về thế giới, mà còn sáng tạo nhằm thay đổi thế giới làm cho thế giới ngày càng tốt đẹp hơn. Với sinh viên nói riêng, năng lực tư duy sáng tạo đã trở thành một trong những điều kiện cần thiết để đem lại cho họ một công việc hứa hẹn khi ra trường hay xa hơn nữa là một chỗ đứng vững chắc trong xã hội và trên thế giới.
  • Khi con người VN đi vào thời đại văn minh trí tuệ

    09/02/2003GS.TS. Hoàng TụyNói chung người Việt Nam chúng ta được đánh giá là thông minh, hiếu học, cần cù trong lao động, dũng cảm trong chiến đấu...
  • xem toàn bộ

Nội dung khác