Từ Cryptocurrency cho đến hoa tulip – làm sao để nhận ra bong bóng tài chính

11:00 SA @ Thứ Tư - 21 Tháng Bảy, 2021

Nhìn lại lịch sử có thể giúp ta nhận ra vài dấu hiệu của bong bóng tài chính.

Rất lâu trước SPAC và NFT, các nhà đầu tư đã yêu thích mọi thứ, từ những bóng đèn kỳ lạ cho đến Pets.com. Những gì lịch sử cho thấy là một góc sáng tạo của thế giới tài chính có thể biến thành một cơn mê thu hút những kẻ lừa đảo và xóa sổ các nhà đầu tư.

Khoảng 300 năm trước, các nhà tài chính ở châu Âu nhận thấy họ rất kinh ngạc về triển vọng tài chính của các công ty thương mại mới được chính phủ Pháp và Anh cấp các quyền đặc biệt trong thương mại quốc tế. Cổ phiếu của các phương tiện giao dịch này — Công ty South Sea của Anh và Công ty Mississippi của Pháp — tăng vọt và sau đó sụp đổ vào năm 1720, quét sạch hàng loạt nhà đầu tư tham vọng.

Những thước phim lịch sử như vậy khiến một số nhà sử học kinh tế nhíu mày về những gì đang xảy ra trên thị trường tài chính ngày nay, với Phố Wall một lần nữa chìm trong cơn sốt khó hiểu đối với các phương tiện đầu tư mới.

Giá bitcoin, tiền điện tử, đã tăng hơn sáu lần trong năm qua. Trong khi đó, các công ty vỏ bọc được gọi là công ty mua lại có mục đích đặc biệt – còn được gọi là SPAC, niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán và sau đó mua các công ty mục tiêu – đã huy động được hơn 100 tỷ đô la trong năm nay, theo Dealogic. Các nhà đầu tư cũng đang săn lùng các mã thông báo không thể xóa được, chứng chỉ kỹ thuật số cho các mặt hàng của người sưu tập trực tuyến, như tác phẩm nghệ thuật hoặc chữ ký.

Nhiều chuyên gia đã cảnh báo về nguy cơ bong bóng tài chính từ bitcoin

Những công cụ này báo hiệu một thế giới mới tươi sáng trong tài chính hay điều gì khác?

Lịch sử cho thấy rằng những cơn sốt đầu tư thường gắn liền với sự đổi mới tài chính, những công cụ mới được tạo ra bởi những người trung gian ở Phố Wall, được bao quanh bởi sự bí ẩn và được thúc đẩy bởi những kỳ vọng về lợi nhuận lớn trong tương lai.

Và đôi khi kỳ vọng của chúng ta hoá ra đi rất tệ.

Mối liên hệ mật thiết với cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009 – sự kiện  gần như hạ gục toàn bộ hệ thống tài chính Hoa Kỳ là sự bùng nổ của các nghĩa vụ nợ có thế chấp (các gói thế chấp rủi ro) và hoán đổi nợ tín dụng (các giao dịch bảo hiểm cho các khoản thế chấp rủi ro.) Trước đó, đã có internet phi lợi nhuận. các công ty trong những năm 1990 đã niêm yết công khai với mức định giá khổng lồ. Nhiều người trong số họ đã phá sản trước khi kiếm được một xu.

Trước khi các công ty thương mại của những năm 1700 – rong ruổi khắp thế giới – “làm thương mại và môi giới” nô lệ ( tôi muốn dùng từ ngữ hiện đại để diễn tả việc buôn bán nô lệ), cùng với những củ hoa tulip Hà Lan kỳ lạ vào năm 1636 và 1637, được đánh giá cao vì sự đa dạng và khả năng mọc lại của chúng. Theo lịch sử của Charles Mackay, “Những ảo tưởng phi thường nổi tiếng và sự điên rồ của đám đông,” một củ của Viceroy trong tập phim đó trị giá hai bó lúa mì, bốn bó lúa mạch đen, có khi là bốn con bò, tám con lợn, 12 con cừu, hai con heo rượu , bia, bơ, pho mát, một chiếc giường, một bộ đồ và một chiếc cốc uống nước bằng bạc.

Baif học từ bong bóng tài chính đầu tư hoa tulip

Tôi còn nhớ giáo sư Robin Greenwood, giáo sư Trường Kinh doanh Harvard đã nói đại ý thế này trong tiết học về bong bóng: “Các giai đoạn đổi mới tuyệt vời rất thú vị từ góc nhìn của nhà đầu tư bởi vì bạn có thể biện minh cho nhiều mức định giá khác nhau. Ông nói một ví dụ kinh điển khác là sự bùng nổ vào những năm 1920 của quỹ phòng hộ, danh mục đầu tư giao dịch trên sàn giao dịch. Trước khi chứng khoán sụp đổ năm 1929, việc phát hành quỹ phòng hộ đã tăng vọt và giá của các quỹ này cao hơn rất nhiều giá trị cơ bản của các khoản đầu tư của họ.

Đôi khi bản thân sự đổi mới tài chính có thể tồn tại trong bong bóng và sụp đổ, như trường hợp của khái niệm quỹ phòng hộ vào những năm 1920 và chứng khoán internet trong những năm 1990.

Mặc dù sự bùng nổ kỳ lạ của các công cụ mới có thể là một dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn trên thị trường, nhưng không phải những thứ trong giống như bong bóng là bong bóng Cổ phiếu công nghệ đã tăng vọt vào đầu những năm 1990 và có gần một thập lỷ thịnh vượng.

Bản thân sự đổi mới đã là yếu tố lâu đời của thế giới, và nó liên tục xảy ra. Điều nổi bật về đổi mới tài chính trong thời kỳ bong bóng là các công cụ mới trở thành thiết bị để đầu cơ và dư thừa. Bản thân sự đổi mới có thể không phải là vấn đề. Vấn đề có thể là khi đầu tư vào phương tiện được thúc đẩy bởi sự gia tăng các khoản vay.

Sẽ là ngu ngốc khi cố gắng kết luận rằng hiện tại – năm 2021 và 2022 có phải là bong bóng tài chính hay không. Câu hỏi phải là: hiện tại – chúng ta đang ở đâu trong giai đoạn hình thành bong bóng. Nợ đang tăng nhanh, nhưng vẫn ở dưới mức đỉnh năm 2009, và dấu hiệu của nợ vay thế chấp tiêu dùng đang tăng chậm lại trong năm nay, và chính phủ của chúng ta đã có kinh nghiệm và chính sách tốt hơn rất nhiều để tránh khủng hoảng.  Việc của chúng ta ở đây là, mở to mắt để biết, khi nào thì nên dừng lại đối với bất kể khoản đầu tư nào.

Nguồn:Foxstudy
Cập nhật lúc:

Nội dung liên quan

  • Mô hình đầu tư Ponzi và những vụ vỡ nợ điển hình

    26/09/2019Người chủ của các mô hình Ponzi thường lôi kéo các nhà đầu tư mới bằng cách cung cấp lợi nhuận cao hơn so với các khoản đầu tư khác, với lợi nhuận ngắn hạn hoặc là cao bất thường hoặc kéo dài một cách bất thường...
  • Thời của bong bóng

    13/03/2018Minh TâmBong bóng tài sản được hình thành và nuôi dưỡng bởi ba yếu tố thịnh hành đương thời: thanh khoản dồi dào, toàn cầu hoá và nền kinh tế dẫn dắt bởi mong muốn...
  • Nguy cơ nằm ở chính chúng ta?

    30/10/2015Mỹ LệBàn tròn với các chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Đức Thành, TS. Nguyễn Quang A, TS. Trần Ngọc Thơ về những bước thăng trầm của giới doanh nhân Việt Nam.
  • Bàn tay hữu hình, bàn tay vô hình, và bong bóng chứng khoán

    20/07/2015Phạm Vũ Lửa HạTrong một lễ tốt nghiệp hồi đầu tháng 7 ở Đại học Thanh Hoa, trong chương trình có mục các tân khoa hô khẩu hiệu “hồi sinh cổ phiếu loại A, giúp ích nhân dân”. Cổ phiếu loại A là cổ phiếu giao dịch tại các thị trường chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến, định giá bằng nhân dân tệ và chỉ dành cho nhà đầu tư nội địa; nhà đầu tư nước ngoài chỉ được phép mua bán cổ phiếu loại B...
  • Nền văn hóa bong bóng

    05/01/2010Đỗ Minh TuấnNhững bong bóng trong nền kinh tế Việt Nam có vẻ sặc sỡ hơn và cũng mỏng manh hơn, như bong bóng xà phòng vậy! Nó dường như được thăng hoa từ một nền văn hóa bong bóng có mầm móng từ ngàn xưa.
  • Vượt qua khủng hoảng tài chính & suy thoái kinh tế

    25/06/2008Linh VũLàm thế nào để vượt qua khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế, như đã từng xảy ra ở các nước Châu Á thời điểm 1997-1999 và hiện đang xảy ra tại Mỹ? Trong phạm vi bài báo này người viết sẽ điểm qua bài học kinh nghiệm của một số quốc gia trong việc vượt qua khủng hoảng và suy thoái trên con đường phục hồi kinh tế...
  • Bong bóng chứng khoán hình thành và vỡ thế nào?

    22/03/2007TS. Nguyễn Quang AThị trường chứng khoán vẫn nóng. Nhiều người lo sợ một bong bóng chứng khoán. Vậy bong bóng chứng khoán hình thành và vỡ thế nào? Các nhà kinh tế bàn cãi nhiều và không thống nhất về một mô hình được đa số chấp nhận.
  • xem toàn bộ