|
|
|
| Trang chủ
>
Suy ngẫm
>
Vi phạm bản quyền | Đừng để nhạc trẻ Việt Nam phải chịu tiếng xấu! | Thanh Chung
Vietnamnet | 
11:24' AM - Thứ tư, 03/01/2007 | | Báo chí đã nhiều lần phát hiện và cảnh báo hiện tượng một số nhạc sĩ VN copy nhạc của nước ngoài để biến thành tác phẩm của mình, nhưng chuyện này vẫn tiếp tục xảy ra và đang để lại những tiếng xấu cho nhạc trẻ VN...
Nhạc đạo và "đạo" nhạc
Bất cứ ngành, nghề nào cũng có tiêu chí đạo đức riêng, gọi tắt là Đạo (đức). Đạo giúp con người hoàn thiện mình và hướng đến đỉnh cao trong nghề nghiệp. Trong âm nhạc cũng vậy, ngoài sự thăng hoa của giai điệu, sự sáng tạo của nhạc sĩ còn mang lại cho người nghe thông điệp kỳ diệu về cuộc sống. Chỉ có trân trọng sự sáng tạo thì âm nhạc mới chạm đến những tầng cao của tâm hồn.
Trong một lần trò chuyện với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nhạc sĩ Thế Bảo đã tâm sự với chúng tôi về hai chữ Nhạc đạo rất xúc động. Từ buổi đầu tiên học nhạc, ông đã được thầy giảng rất kỹ về 3 điều không bao giờ được phép quên. Đó là người nhạc sĩ phải sáng tạo ra ca khúc mới, yêu quê hương và là người phát ngôn của dân tộc, phản ánh được thời đại của mình. Trên chặng đường sáng tác và dạy học của mình, ông đã mang theo 3 qui tắc ấy và truyền thụ cho các thế hệ học trò.
Trong văn học, "đạo" văn là ăn cắp và xào nấu văn chương thì trong âm nhạc cũng có "đạo" nhạc. Có thể phân làm hai loại đạo nhạc: không cố ý và cố ý. Bất cứ người làm nghệ thuật nào cũng có những thần tượng hoặc người thầy, nên ảnh hưởng của họ thể hiện trên tác phẩm của nhạc sĩ rất lớn. Tuy nhiên, đó là những ảnh hưởng mang tính chất nền tảng. Cũng có trường hợp hai tư tưởng lớn gặp nhau, cùng giống nhau ở vài điểm, nhưng không phải giống hoàn toàn. Như nhạc sĩ - nhà soạn nhạc tài ba Mozart có dùng chất liệu của Haydn nhưng sau đó phát triển lên tầm vĩ đại khác.
Còn loại "đạo" nhạc thứ hai không ngần ngại, thậm chí trắng trợn sao chép y chang, hoặc thay đổi chút ít. Thật bực mình khi một nhạc sĩ đã phát biểu một cách thản nhiên rằng, miễn nhạc của anh ta “đắt hàng” còn chuyện giống ai không quan tâm(?) Trong trường hợp này quả là người nghe có thể lầm chứ người sáng tác lầm sao được! Đụng chạm đến vấn đề này là đụng chạm đến vấn đề đạo đức của người sáng tác. Nên không dễ gì ai chịu nghe ai. Do đó, nếu tự thân người sáng tác không biết xấu hổ vì hành vi của mình thì mọi chuyện rồi cũng sẽ đâu vào đấy. Đó cũng là một trong những lý do vì sao nhạc trẻ hiện nay bài nào nghe cũng na ná nhau, hoặc na ná một bài nhạc ngoại quốc nào đó. Thậm chí còn giống từng chỗ “dằn”. Theo đà này, nhạc Việt sẽ đi vào ngõ cụt!
Không người Việt Nam nào không biết bài Tiếng chày trên sóc Bombo của cố nhạc sĩ Xuân Hồng. Khi nghe, có thể thấy quen vì nó được viết trên nền điệu Lý bình vôi, mang chất liệu dân gian, nhưng lại hoàn toàn mới lạ với tài sáng tạo của nhạc sĩ. Thỉnh thoảng nghe những bài Rap Việt Nam được cố ép mình sao cho giống Phương Tây mà vẫn gượng, chợt buồn cười (vừa cười vừa buồn). Trong âm nhạc truyền thống của chúng ta thể nhạc này đã có từ xa xưa, có thể khẳng định là sớm hơn Phương Tây... mấy trăm năm, đó là thể hát nói. Tại sao không dựa trên cái có sẵn để phát triển, mất thời gian học đòi chi cho mệt mà có “rút ngắn khoảng cách” được đâu! Nhạc muôn đời quanh đi quẩn lại 7 nốt đó. Cái quan trọng là người nhạc sĩ phải luôn luôn vẫy vùng thoát mình khỏi cái quen thuộc. Đó mới là sáng tạo!
Nhiều khuất tất chưa được sáng tỏ...
|
|
|
Nhạc sĩ Bảo Chấn |
Cách đây 2 năm, sau khi giải VTV Bài hát tôi yêu lần 1 vừa kết thúc, bài hát Nhé anh của nhạc sĩ Nguyễn Hà bị phát hiện rất giống một bài nhạc Thái. Nhạc sĩ Nguyễn Hà đã giải thích thế này: "
Tôi viết "Nhé anh" năm 1998, ghi âm cho Mỹ Tâm, phát hành trong album của Vafaco một năm sau. Hồi đó, thực ra tôi không viết một mình mà có sự giúp sức của tay trống ban nhạc Hải Âu là Lý Huỳnh Long. Khi bài mới phổ biến, đã có người nói là giống nhạc Nhật vì hồi đó tôi đang làm việc nhiều với phía Nhật, nhưng tôi không quan tâm lắm. Như kinh nghiệm của tôi thì ngẫu nhiên cũng chỉ có thể giống nhiều lắm là 50%, còn giống hoàn toàn về giai điệu ở đoạn đầu như thế này có lẽ là trường hợp đầu tiên. Nhưng điều này đã xảy ra ở nhiều nước trong khu vực". Có lẽ, vào thời điểm đó chưa nhiều điều kiện như bây giờ, nên nghi án này bị "chìm xuồng". Nhưng bây giờ, khi nhạc sĩ Bảo Chấn bị nghi ngờ copy nhạc của nhạc sĩ Keiko Matsui, tất cả đã bị lật tung đến từng sợi tóc nhỏ.
Trước hết, để so sánh sự giống nhau đến 95% của hát Tình thôi xót xa và bản hoà tấu Frontier của Keiko, các bạn có thể đăng nhập tại website http://club.mp3search.ru/, vào mục Artists tìm tên Keiko Matsui, chọn album Chery Blossom, chọn bài số 7 tên Frontier để nghe trực tuyến. Nghệ sĩ Keiko Matsui đã khẳng định "Tôi muốn dùng từ ăn cắp" để nói về sự sao chép trắng trợn này. Tuy nhiên, nhạc sĩ Bảo Chấn đã rất ''thông minh" bỏ một đoạn nhỏ cao trào để sự Việt hoá ca khúc dễ dàng hơn''.
Trong thời buổi thông tin dễ dàng như hiện nay, chẳng có gì khó nếu muốn xác minh gốc gác của ca khúc nào đó. Nếu bài hát Nhé anh được làm đến nơi đến chốn như bài Tình thôi xót xa hiện nay thì có lẽ nhạc sĩ Nguyễn Hà sẽ không dám mạnh miệng như ở trên. Gần đây, dư luận còn nói đến sự giống nhau đến "bất ngờ" giữa ca khúc Mẹ yêu của Phương Uyên với một ca khúc gốc Hồng Kông khác. Tiếc rằng, hầu hết các trường hợp bị phát hiện đều không được sáng tỏ đến tận cùng! Nếu những khuất tất ấy được phơi bày, nhạc trẻ Việt Nam sẽ như bị giáng một cái tát. Có lẽ, các nhạc sĩ "đạo" nhạc của người khác cần phải ý thức thật rõ nỗi đau này. Số lượt đọc:
1510
-
Cập nhật lần cuối:
03/01/2007 11:24:18 AM |  | | Album Cherry Blossom (Bản phát hành năm 1992) |
Thông tin liên quan: Đôi điều lạm bàn về âm nhạc24/07/2009 10:48' AM "Khi thiếu một môi trường xã hội tôn trọng tự do của con người, thì cá tính của người nghệ sĩ làm sao có thể phát huy để làm nên những tác phẩm độc đáo?" Thưởng thức phải biết rộng lượng13/04/2009 03:09' PM Tôi gọi anh bạn là “thuốc chống khen”, vì mỗi lần tôi bị cuồng lên, ngất ngây bởi cái gì hay ai đó, thì anh sẽ bình tĩnh lôi tôi trở về mặt đất, bằng những điều (dĩ nhiên) bất ngờ và có cả … phũ phàng. Người lắng âm vọng nhân sinh04/04/2009 04:20' PM Tận hiến cuộc đời mình cho nghệ thuật, Trịnh Công Sơn và các ca khúc của ông đã tạo nên một bộ phận giá trị, không thể tách rời trong dòng chảy ca khúc trữ tình Việt Nam thế kỷ XX... Với piano tôi hoàn toàn là chính mình27/02/2007 12:17' PM Tôi vẫn bướng bỉnh như xưa và chắc sẽ không bao giờ thay đổi một điều: không gì đánh đổi được tự do cá nhân. Với tôi chẳng gì bằng được làm theo ý mình, sống theo cách của mình, ai nói gì cũng kệ! Tôi bây giờ đằm tính hơn, nhìn đời điềm tĩnh hơn, biết giữ cân bằng giữa cảm tính và lý tính. Đấy là nét thay đổi không chỉ trong đời thường mà cả trong cách chơi đàn... Thuyền con trước biển lớn12/02/2007 09:50' AM Năm 2007 được ch ờ đ ợi sẽ là n ăm bản lề m ở ra một th ời kỳ mới v ề nh ạc Việt: thời kỳ của những cơ hội Hội nhập vào nền âm nhạc chung c ủa khu vực và thế giới. Trái ngược với những dự b áo khá u ám t rước sức b ành trướng c ủa phong trào ca nhạc Hội nghị khách hàng, c a nh ạc event cũng như sự xu ất hiện của dòng ca khúc g ây số c - ca từ hu ỵch toẹt, những sứ c sống m ới đã trỗi dậy mãnh liệt b ất ngờ. Đạo văn trong nghiên cứu10/07/2007 02:28' PM Ở nước ta trong mấy năm gần đây, nạn đạo văn được giới báo chí nhắc đến khá nhiều lần, nhưng phần lớn các trường hợp này thường xảy ra trong lĩnh vực văn hóa-nghệ thuật. Còn trong nghiên cứu khoa học và công nghệ, nếu từ lâu nạn đạo văn có liên quan đến những giảng viên và giáo sư cũng được nhiều nghiên cứu sinh đồn đại qua lại nhiều, nhưng chưa có bằng chứng hiển nhiên, thì gần đây một trường hợp đạo văn cực kì trắng trợn và... thô làm chấn động giới nghiên cứu khoa học Việt Nam, nhất là trong cộng đồng “cư dân” mạng. Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, cách nào?08/06/2007 04:40' PM Muốn được bảo hộ nhãn hiệu doanh nghiệp phái tiến hành đăng ký để xác lập quyền sở hữu. Khi quyền được xác lập, chủ sở hữu có quyền khai thác tài sản của mình, có quyền cho phép hoặc ngăn cản người khác sử dụng (khai thác) tài sản đó và khi quyền bị xâm phạm thì pháp luật sẽ bảo vệ như bảo vệ quyền sở hữu tài sản. Sàn giao dịch bản quyền luồng gió mới cho sáng tạo25/05/2007 12:00' PM Nhằm tạo cơ hội để các tác giả giới thiệu, quảng bá tác phẩm đồng thời giúp độc giả có cơ hội tiếp cận các sản phẩm văn hóa nghệ thuật đặc sắc, Công ty cổ phần sách - niêm giám VietBooks phối hợp với đơn vị bảo trợ Cục bản quyền tác giả văn học – nghệ thuật tổ chức Sàn giao dịch bản quyền để tạo cầu nối giữa nguồn cung và cầu. Người ngoại đạo cóp nhặt ý tưởng chuyên môn27/03/2007 01:58' PM Trong bài “Xung quanh Dự án chỉnh trị sông Hồng: Hãy công khai chứng cứ” (Khoa học & Đời sống - Số 23), chúng tôi có đăng tải ý kiến của họa sĩ Văn Thơ liên quan đến đề án đang gây nhiều tranh cãi của ông. Ngay sau khi báo phát hành, Khoa học & đời sống đã nhận được ý kiến phản hồi của TS Trần Nhơn, Chủ tịch Hội thủy lợi. Để rộng đường dư luận, chúng tôi xin trích đăng ý kiến của TS Trần Nhơn. Nhật ký luật sở hữu trí tuệ 200604/03/2007 10:16' AM Năm 2006 là một năm bước ngoặt của hệ thống pháp luật SHTT Việt Nam với việc Luật SHTT chính thức có hiệu lực từ ngày 01/2007. Đây là luật chuyên ngành về SHTT đầu tiên của Việt Nam. Sự ra đời của Luật SHTT đã thay thế toàn bộ các Nghị định và văn bản hướng dẫn về từng lĩnh vực của SHTT trước đó... Ai là "cha đẻ" của I-Web?05/02/2007 11:26' AM A bảo B "chôm" mã phần mềm của mình rồi phát triển thành sản phẩm để kinh doanh nên kiện đòi bồi thường. B lại nói phần mềm của A cũng "chôm lại" từ sản phẩm của người khác nên chỉ chịu "bồi hoàn" cho "chủ sở hữu thật sự" (?!) Chuyện tác quyền trong môi trường kỹ thuật số04/02/2007 03:43' PM Tác quyền tại Việt Nam là một vấn đề gây đau đầu không chỉ cho các cơ quan quản lý mà còn cho cả những ai quan tâm đến pháp luật hay những cơ quan bảo vệ pháp luật. Không phải chúng ta đau đầu vì thiếu một hành lang pháp lý điều chỉnh lĩnh vực này mà vì hành lang ấy dường như vẫn quá thênh thang đến mức ai cũng có thể đi qua mà không hề ngại chuyện bị ngăn chặn, xét hỏi... Bài khác: Nhức nhối nạn ''đạo'' giao diện website03/01/2007 11:22' AM Nhiều người lắc đầu nói vui: "Hết đạo văn, đạo tranh, đạo nhạc, đạo game, Việt Nam bây giờ còn xuất hiện cả đạo... giao diện website". Có khả năng ông Tiến sẽ kiện ra tòa?03/01/2007 11:20' AM Sáng 26/12, tại NXB Phụ Nữ, đã có cuộc làm việc chính thức giữa nhà văn Vũ Ngọc Tiến (tác giả cuốn "Quân sư Đào Duy Từ" - NXB Kim Đồng và nhà văn Trần Hiệp (tác giả cuốn "Quân sư Đào Duy Từ" – NXB Phụ Nữ)... Lại thêm một vụ đạo tranh03/01/2007 11:19' AM Tác phẩm Hà Nội - cái nhìn hôm nay của tác giả Vũ Đức Toàn sáng tác năm 2002, được chọn in trong cuốn sách Mỹ thuật Hà Nội, được sao chép tới 99% tác phẩm Domingo de Delft sáng tác năm 1956 của họa sĩ nổi tiếng người Argentina Torres Aguero Còn hàng chục kẻ "đạo nhạc" chưa bị lôi ra ánh sáng!03/01/2007 11:18' AM Hiện hơn 100 ca khúc của trên 20 tác giả đang nằm trong tập hồ sơ có tên “đạo nhạc”. Cơ quan chức năng sẽ xử lý những trường hợp này ra sao? Và sô nhạc sỹ này là những ai? Danh sách đạo nhạc của Cục Nghệ thuật biểu diễn03/01/2007 11:17' AM Danh sách liệt kê 70 ca khúc bị nghi "đạo nhạc", chủ yếu có nguồn gốc "nước ngoài". Ông Lê Nam, Trưởng phòng quản lý ca nhạc & sản xuất băng đĩa, cho biết, Cục đã dựa trên cơ sở bộ đĩa "101 Copy-cover 2004" để đặt vấn đề nghi vấn. Bán nhạc - đạo nhạc: Chuyện con gà - quả trứng?03/01/2007 11:15' AM Những ngày gần đây, nạn đạo nhạc đã dấy lên những cuộc tranh luận khá gay gắt trong dư luận. VietNamNet tổ chức cuộc bàn tròn trực tuyến xung quanh vấn đề này... Tác giả "Bình minh trên công trường" sẽ bị thu hồi giải thưởng03/01/2007 11:14' AM "Phải thu hồi giải thưởng!" - đó là câu trả lời của hoạ sĩ Trần Khánh Chương - Chủ tịch Hội Mỹ thuật, Phó BTC triển lãm - khi nghe chúng tôi đặt câu hỏi quan điểm của ông về tác phẩm Bình minh trên công trường của Lương Văn Trung sao chép từ một tác phẩm của họa sĩ Nga nhưng vẫn đoạt huy chương đồng Triển lãm mỹ thuật toàn quốc 2005. |
|
|
|
